тоғыз құмалақ


тоғыз құмалақ
зат.
Ертеден келе жатқан тоғыз ұялы қазақ халқының ұлттық ойыны. Бұл ойын үшін арнайы тақта жасалады. Тақтада 18 ұя (кіші отау), екі қазан (үлкен отау) болады. 162 құмалақ әр ойыншыға 81-ден, әр ұяга 9-дан бөлінеді. Алгашқы жүрісті кім бастайтыны жеребе бойынша шешіледі. Жүріс кезегі тиген ойыншы өзінің кез келген отауына бір құмалақ қана қалдырып, қалганын алып, солдан оңга қарай жүреді. Екі жақтың отауына құмалақтар бірдей түседі. Ең соңғы құмалақ түскен қарсы жақтың ұясындагы құмалақ жұп болса (10, 12, 14, 20) сол ұя босатылады да, құмалақ жүруші жақтың қазанына салынады. Ал егер жүрушінің соңғы құмалагы өз ұясына түссе, ол алынбайды. Келесі жүріске мүмкіншілік алған қарсы жақтың мақсаты бәсекесінің дақанды құмалағы бар ұясына өзінің соңғы тасын салып, ондағы құмалақтарды түсіру. Тогызқұмалақ отаулары солдан оңға белгіленеді де, әрқайсысына ат беріледі. Құмалақты өз «қазанына» көп жиған ойыншы ұтады.

Қуралұлы А. Қазақ дәстүрлі медениетінің энциклопедиялық сөздігі.— Алматы: «Сездік-Словарь» . 2007.

Смотреть что такое "тоғыз құмалақ" в других словарях:

  • Мала-Цырква — Село Мала Цырква Мала църква Страна БолгарияБолгария …   Википедия

  • Мала Фатра — Malá Fatra …   Википедия

  • Мала Страна — Координаты: 50°05′17″ с. ш. 14°24′14″ в. д. / 50.088056° с. ш. 14.403889° в. д.  …   Википедия

  • мала — сельскохозяйственное орудие для выравнивания и некоторого уплотнения (малования) почвы на орошаемых землях. Применяется в странах Центральной Азии. * * * МАЛА МАЛА, сельскохозяйственное орудие для выравнивания и некоторого уплотнения (малования)… …   Энциклопедический словарь

  • МАЛА — сельскохозяйственное орудие для выравнивания и некоторого уплотнения (малования) почвы на орошаемых землях. Применяется в среднеазиатских республиках и граничащих с ними странах …   Большой Энциклопедический словарь

  • мала́ — мала, ы …   Русское словесное ударение

  • мала́га — (вино) …   Русское словесное ударение

  • мала́ец — малаец, айца; р. мн. айцев …   Русское словесное ударение

  • Мала искра велики вещи сожигает — Мала искра велики вещи сожигаетъ (а сама прежде всѣхъ погибаетъ). Ср. A little fire is quickly trodden out, Which, being suffer’d, rivers cannot quench. Маленькій огонь легко затоптать, Котораго, если его потерпятъ, рѣки не потушатъ. Shakesp.… …   Большой толково-фразеологический словарь Михельсона (оригинальная орфография)

  • Мала — (жен.) ожерелье Древние индийские имена. Словарь значений …   Словарь личных имен

  • Мала — ж. Сельскохозяйственное орудие для выравнивания почвы (на орошаемых землях). Толковый словарь Ефремовой. Т. Ф. Ефремова. 2000 …   Современный толковый словарь русского языка Ефремовой

Книги

Другие книги по запросу «тоғыз құмалақ» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.